AYIN KONUSU / MART 2010


ŞEKER HASTALIĞI  (DİYABETES MELLİTOS)


ŞEKER HASTALIĞI (DİYABET) NEDİR? 
Kan şekerinin açlık ve tokluk olarak devamlı normal seviyenin üzerinde olması durumudur.

DİYABETES MELLİTOS NEDEN OLUR?
Normalde kan şekerini düzenleyen insulin hormonu midenin arkasında bulunan pankreastan salgılanır. İnsulinin  hiç salgılanmaması veya yetersiz salgılanması ile vücut kan şeker metabolizması,  lipid ve protein metabolizması bozulur. Temel neden insulinin yetersiz salgılanmasıdır.

ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Ağız kuruması, çok su içme, sık ve fazla idrar çıkarma, aniden zayıflama veya aşırı kilo alma, sık idrar yolu infeksiyonları ve cilt infeksiyonlarıdır.

NORMAL KAN ŞEKERİ NE KADARDIR?
         
               AÇLIK = 80-110mgldl
              
               TOKLUK = 80-180mgldl

Kanşekerinin 200mgldl üzerinde olması.

ŞEKER HASTALIĞI TANISI NASIL KONUR?
En kesin açlık kan şekerinin =126mgldl den yüksek olması veya tokluk kan şekerinin 200mgldl yüksek olması ile konur. Ayrıca HBAIC – değerinin 6.1 in üzerinde olması tanığı kesinleştirir. Ayrıca şüpheli durumlarda yükleme testi (oral  Glikoz Tolerans testi) ile 2.saatin sonunda kan şekeri =200mgldl üzerinde olması.

KAÇ ÇEŞİT ŞEKER HASTALIĞI VARDIR?
Belli başlı iki tipi vardır. Tip 1 ve Tip 2 , ayrıca iç guatır . Böbrek üstü bezi, hormon bozukluğu, hamilelik gibi durumlarda da şeker hastalığı görülür.

TİP 1 VE TİP 2 DİYABETİN FARKI NEDİR?
Tip 1 diyabet 30 yaştan önce başlar ve tamamen insulin salgısı yoktur.Tedavisi için kesin insulin kullanılır.

Tip 2 diyabet ise 30 yaştan sonra başlayıp , ailesel ( genetik) geçiş gösterir.İlaçlarla ve diyet egzersizle tedavi edilir.

HAMİLELİKTE DİYABET NEDEN OLUR?
Önceden hiç şeker hastalığı olmayan hamile bayanlarda gelişen hormonların etkisi ile kan şekeri yükselir. Hamilelikte kan şekerinin yükselmesi ve düşmesi bebek ölümlerine yol açar. Muhakkak hamilelik düşünen bayanların önceden ve hamilelik süresince kan şekeri takibi yapılması şarttır. Hamilelik süresince kan şekeri yüksek seyrederse insulin tedavisi ile sağlıklı doğum yapılabilir.

YÜKSEK ŞEKERİN VUCUTA NE ZARARI VARDIR?
Yüksek kan şekeri vücuttaki bütün damar ve sinir yapısını bozarak bu damar ve sinirlerin bulunduğu belli başlıca –beyin , göz, kalp, böbrek, mide-bağırsak –bacakların görev ve fonksiyon kaybına yol açar.Kan şekerinin yükselmesi ile kolesterol ve Trigliseridte  yükselir. Bu nedenle erken yaşta – körlük, beyin felci, kalp krizi, böbrek yetmezliği, cinsel güçsüzlük yaratır.

DİYABET ÖNLENEBİLİR Mİ?
Evet tip 2 Diyabet önlenebilir. Bunun için düzenli egzersiz , düzenli beslenme , kilonun kontrol altında tutulması ile önlenebilmekte.

DİYABETİN TEDAVİSİ NASILDIR?

  1. Diyabet
  2. Eğzersiz
  3. İlaç tedavisi
  4. İnsulin tedavisi
  5. Pankreas naklidir.

NASIL BİR DİYETLE BESLENMELİ?
Kişinin günlük yaptığı işe göre kalori hesabı yapılarak günde 6 öğün beslenilir. Özellikle lifli gıdalar sebze meyva ağırlıklı beslenip unlu ve şekerli besinlerden kaçınılmalıdır.
Egzersiz günde en az 30 dk ve düzenli olmalıdır. Bunlarla istenilen seviyeye inmeyen şeker durumunda ise ilaç tedavisine başlanır. Bu ilaçlar insulin salgısını ve vücutta şeker yapımını , şekerin yakılmasını sağlarlar.

İNSULİN NEDİR ,  ALIŞKANLIK YAPAR MI?
Şeker hastalığının temel ilacıdır.Hayat kurtarıcı olup, kısa etkili ve orta,uzun etkili insulinler vardır.İnsulin alışkanlık yapmaz. Bazı hastalarda direnç gözlenir, buda egzersiz ve bazı ilaçlarla önlenir.

İNSULİNİN YAN TESİRİ VAR MIDIR?
Çok nadir alerji ve kilo alımı yapan en önemli dikkat edilmesi gereken ani şeker düşmesi ile şeker düşmesi koması gelişir. Bunun için şeker düşme belirtilerini hastalar bilmesi gerekir. Bunlar şu şekilde olur. Ani terleme , çarpıntı,dalgınlık ve koma haline kadar gider. Bu durumda hasta derhal 2-3 tane kesme şeker çiğneyip yutması gerekir.

ŞEKER HASTASI EVLENEBİLİR Mİ?
Evlenebilir, düzgün takip ve tedavi ile sağlıklı doğum yapabilir, istediği her türlü işi yapabilir.